NAD+ για εργαστηριακή έρευνα: τιμή ανά mg

Επισκόπηση

Τι είναι το NAD+ και γιατί δεν είναι πεπτίδιο

Είναι ένα σημαντικό σημείο εκκίνησης, επειδή το NAD+ αναφέρεται συχνά στο πλαίσιο των «ερευνητικών πεπτιδίων», αλλά χημικά ανήκει σε εντελώς διαφορετική κατηγορία. Το NAD+ δεν είναι πεπτίδιο: είναι ένα δινουκλεοτιδικό συνένζυμο, πιο κοντινό στο ATP και στα άλλα νουκλεοτίδια παρά στις αλυσίδες αμινοξέων.

Το μόριο του NAD+ αποτελείται από:

• Νικοτιναμίδιο (παράγωγο της βιταμίνης B3, της νιασίνης)
• Αδενίνη (μια πουρινική βάση, η ίδια με του DNA, του RNA και του ATP)
• Δύο ριβόζες (σάκχαρα)
• Μια γέφυρα πυροφωσφορικού (δύο κατάλοιπα φωσφορικού συνδεδεμένα μεταξύ τους)

Από χημική άποψη το NAD+ ανήκει επομένως στην οικογένεια των δινουκλεοτιδίων, μαζί με το NADH (η ανηγμένη μορφή), το NADP+ και το NADPH. Στον κατάλογο της Molequa® εμφανίζεται ως μη πεπτιδικό ερευνητικό μόριο: ένα μόριο που σε ορισμένα ερευνητικά πεδία (κυρίως στη μακροζωία) μελετάται παράλληλα με τα πεπτίδια.

Κεντρικός ρόλος στον κυτταρικό μεταβολισμό

Το NAD+ είναι ένα από τα σημαντικότερα συνένζυμα του κυττάρου. Συμμετέχει σε εκατοντάδες ενζυμικές αντιδράσεις. Τρεις βασικοί ρόλοι:

1. Οξειδοαναγωγικός συμπαράγοντας στον ενεργειακό μεταβολισμό. Το NAD+ και η ανηγμένη μορφή του NADH συμμετέχουν σε όλες τις κύριες μεταβολικές οδούς: γλυκόλυση, κύκλος του Krebs, οξείδωση των λιπαρών οξέων. Σε πολλές οξειδωτικές αντιδράσεις του κυττάρου το NAD+ μετατρέπεται σε NADH, το οποίο στη συνέχεια παραδίδει ηλεκτρόνια στην αναπνευστική αλυσίδα του μιτοχονδρίου για την παραγωγή ATP.

2. Υπόστρωμα των σιρτουινών (από SIRT1 έως SIRT7). Οι σιρτουίνες είναι μια οικογένεια ενζύμων που απακετυλιώνουν πρωτεΐνες: αφαιρούν τις ομάδες ακετυλίου από τις λυσίνες των ιστονών (ρυθμίζοντας έτσι τη γονιδιακή έκφραση) και άλλων πρωτεϊνών (ρυθμίζοντας τον μεταβολισμό και την απόκριση στο στρες). Οι σιρτουίνες συχνά αποκαλούνται «ένζυμα μακροζωίας»· σε ορισμένα ζωικά μοντέλα η δραστικότητά τους συνδέεται με τη διάρκεια ζωής. Οι σιρτουίνες χρειάζονται οπωσδήποτε το NAD+ ως υπόστρωμα· χωρίς NAD+ δεν λειτουργούν.

3. Υπόστρωμα των PARP (πολυμεράσες πολυ(ADP-ριβόζης)). Οι PARP είναι ένζυμα επιδιόρθωσης του DNA. Σε κάθε βλάβη του DNA (υπεριώδης ακτινοβολία, ελεύθερες ρίζες, σφάλματα αντιγραφής) οι PARP «σαρώνουν» το DNA και εκκινούν τις διαδικασίες επιδιόρθωσης, καταναλώνοντας τεράστιες ποσότητες NAD+. Σε σοβαρότερες βλάβες οι PARP μπορούν να εξαντλήσουν εντελώς το κυτταρικό απόθεμα NAD+ και το κύτταρο πεθαίνει (παραδόξως, από έλλειψη ενέργειας).

Η μείωση του NAD+ με την ηλικία, η υπόθεση της γήρανσης

Την υπόθεση αυτή περιγράφουν ανασκοπήσεις (Imai και Guarente 2014, Verdin 2015). Τα επίπεδα του NAD+ μειώνονται με την ηλικία· στο ανθρώπινο δέρμα αυτό έχει τεκμηριωθεί από τους Massudi και συν. (2012, n = 49).

Ο μηχανισμός της μείωσης είναι πολυπαραγοντικός:

1. Υπερενεργοποίηση των PARP: η χρόνια βλάβη του DNA που συνδέεται με την ηλικία (οξειδωτικό στρες, δυσλειτουργία των τελομερών) εξαντλεί το NAD+ μέσω των PARP.
2. Μείωση της σύνθεσης του NAD+: με την ηλικία μειώνεται η δραστικότητα των ενζύμων NAMPT και NMNAT.
3. Μείωση της διαθεσιμότητας των πρόδρομων ουσιών: νικοτιναμίδιο, NMN, NR.

Αποτέλεσμα: μια «κρίση του NAD+» στα κύτταρα που γερνούν. Οι σιρτουίνες δεν λειτουργούν σωστά, η επιδιόρθωση του DNA επηρεάζεται, η μιτοχονδριακή λειτουργία μειώνεται. Είναι η μοριακή εικόνα πολλών πτυχών της βιολογικής γήρανσης.

Υπόθεση: αποκατάσταση του NAD+, επιβράδυνση της γήρανσης

Από εδώ προκύπτει μια πολύ συζητημένη υπόθεση: με την αποκατάσταση του NAD+ θα μπορούσαν να αντιστραφούν ή να επιβραδυνθούν ορισμένες πτυχές της γήρανσης. Είναι η κεντρική ιδέα των ερευνών του D. A. Sinclair (Harvard), του S. Imai (Washington University) και άλλων ερευνητών του πεδίου της μακροζωίας.

Σε ζωικά μοντέλα περιγράφονται τα εξής:

• Σε ποντίκια που κατά τη φυσιολογική γήρανση έλαβαν την πρόδρομη ουσία NMN: βελτιωμένος οξειδωτικός μεταβολισμός των μιτοχονδρίων και μεγαλύτερη σωματική δραστηριότητα (Mills 2016)
• Σε ηλικιωμένα ή άρρωστα ζώα η αποκατάσταση του NAD+ μπορεί να παρατείνει τη διάρκεια ζωής (ανασκόπηση Rajman 2018)

Στον άνθρωπο τα δεδομένα είναι πιο συγκρατημένα. Οι μικρές τυχαιοποιημένες μελέτες με NMN και NR (πρόδρομες ουσίες του NAD+) έδειξαν βιοχημικά αποτελέσματα (αύξηση του μεταβολισμού του NAD+) αλλά μικτά αποτελέσματα στα κλινικά καταληκτικά σημεία. Λείπουν ακόμη δεδομένα φάσης 3.

Άμεσο NAD+ έναντι πρόδρομων ουσιών (NMN, NR)

Είναι συχνό ερώτημα στην έρευνα. Τρεις κύριες επιλογές:

Στις δημοσιευμένες μελέτες το NAD+ και οι πρόδρομες ουσίες του μελετώνται με διαφορετικές οδούς· δεδομένα στον άνθρωπο είναι περιορισμένα.

Ορισμένες ιδιωτικές κλινικές προσφέρουν εγχύσεις NAD+ ως «θεραπεία NAD+». Για αυτή την πρακτική τα δημοσιευμένα δεδομένα περιορίζονται σε μια μικρή πιλοτική μελέτη (Grant 2019).

Μηχανισμός δράσης, πολλαπλές οδοί

Ενεργειακός μεταβολισμός

Το NAD+ είναι συμπαράγοντας της γλυκόλυσης, του κύκλου του Krebs και της β-οξείδωσης. Σε πειραματικά μοντέλα, με υψηλότερα επίπεδα NAD+ παρατηρούνται:

• Μεγαλύτερος ρυθμός παραγωγής ATP
• Καλύτερη μιτοχονδριακή λειτουργία
• Αυξημένη οξείδωση των λιπαρών οξέων
• Καλύτερη μεταβολική ευελιξία

Ενεργοποίηση των σιρτουινών

Σε πειραματικά μοντέλα η δραστικότητα των σιρτουινών (από SIRT1 έως SIRT7) εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα του NAD+. Οι λειτουργίες που περιγράφονται:

• SIRT1: απακετυλίωση των μεταγραφικών παραγόντων FOXO → αντοχή στο στρες· απακετυλίωση του PGC-1α → μιτοχονδριακή βιογένεση
• SIRT3 (μιτοχονδριακή): απακετυλίωση των μιτοχονδριακών ενζύμων → μεγαλύτερη αποδοτικότητα της OXPHOS
• SIRT6: σταθεροποίηση των τελομερών, επιδιόρθωση του DNA
• SIRT2: ρύθμιση του μεταβολισμού και του κυτταρικού κύκλου

Οι ανασκοπήσεις (Imai και Guarente 2014) περιγράφουν την ενεργοποίηση των σιρτουινών ως έναν από τους μηχανισμούς μέσω των οποίων το NAD+ συνδέεται με τη γήρανση.

Βελτιστοποίηση της επιδιόρθωσης του DNA

Με επαρκές απόθεμα NAD+, οι PARP επιδιορθώνουν αποτελεσματικά τις βλάβες του DNA. Σε περίπτωση ανεπάρκειας NAD+ οι βλάβες του DNA συσσωρεύονται και οδηγούν σε γονιδιωματική αστάθεια, ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της γήρανσης.

Το NAD+ και το νευρικό σύστημα

Το NAD+ απαιτείται για τον ενεργειακό μεταβολισμό των νευρώνων. Ο εγκέφαλος έχει υψηλές ενεργειακές ανάγκες και οι σιρτουίνες των νευρώνων (κυρίως SIRT1 και SIRT3) ρυθμίζουν τη νευροπροστασία, την πλαστικότητα και τη νόηση. Στη νόσο του Alzheimer, στη νόσο του Parkinson και σε άλλες νευροεκφυλιστικές νόσους παρατηρείται τοπική ανεπάρκεια NAD+ στους προσβεβλημένους νευρώνες.

Μελετημένα πεδία

Στη δημοσιευμένη προκλινική και κλινική βιβλιογραφία το NAD+ (και οι πρόδρομες ουσίες του) μελετάται στο πλαίσιο των ακόλουθων πεδίων, χωρίς να έχει τεκμηριωθεί θεραπευτικό αποτέλεσμα στον άνθρωπο:

• Λειτουργική έκπτωση που συνδέεται με την ηλικία, κυρίως σε ζωικά μοντέλα
• Μιτοχονδριακές δυσλειτουργίες, πρώιμες κλινικές μελέτες
• Νευροεκφυλιστικές νόσοι (Alzheimer, Parkinson)
• Μεταβολικό σύνδρομο και αντίσταση στην ινσουλίνη, μικρές κλινικές μελέτες με NMN
• Καρδιαγγειακή λειτουργία (ενδοθηλιακή λειτουργία, αρτηριακή πίεση), μικρές κλινικές μελέτες
• Γήρανση του δέρματος, πειραματικά μοντέλα

Αγορά NAD+: τι να προσέξεις

Όταν αγοράζεις NAD+, το καθοριστικό κριτήριο δεν είναι η τιμή αλλά η επαληθευσιμότητα της ποιότητας. Ένα ερευνητικό μόριο αξίζει ακριβώς όσο το πιστοποιητικό ανάλυσής του. Η αγορά ξεκινά από σοβαρούς προμηθευτές με εργαστηριακούς ελέγχους και φτάνει σε πωλητές της γκρίζας αγοράς χωρίς καμία τεκμηρίωση, και η σκόνη στο φιαλίδιο φαίνεται ίδια. Αυτά τα πέντε κριτήρια κάνουν τη διαφορά.

1. Καθαρότητα HPLC ≥ 99 %: τεκμηριωμένη, όχι μόνο δηλωμένη

Η καθαρότητα HPLC δείχνει ποιο μερίδιο της επιφάνειας του χρωματογραφήματος καταλαμβάνει η κύρια κορυφή ανάμεσα στις ουσίες που ανιχνεύει ο ανιχνευτής· οι προσμείξεις εμφανίζονται ως χωριστές κορυφές. Οι σοβαροί προμηθευτές τεκμηριώνουν το ≥ 99 % με χρωματογράφημα. Η «καθαρότητα 99 %» χωρίς συνημμένο χρωματογράφημα είναι ισχυρισμός, όχι απόδειξη.

2. Πιστοποιητικό ανάλυσης (CoA) ειδικό για την παρτίδα

Είναι το σημαντικότερο έγγραφο. Ένα CoA ειδικό για την παρτίδα αναφέρεται ακριβώς στην παρτίδα που παραλαμβάνεις, με αριθμό παρτίδας, ημερομηνία και τιμή καθαρότητας, και εκδίδεται από ανεξάρτητο εργαστήριο (όπως η Analyton Labs). Αν ένας προμηθευτής δείχνει το CoA μόνο «κατόπιν αιτήματος» ή ένα γενικό παράδειγμα, απόφυγε αυτόν τον προμηθευτή.

3. Επιβεβαίωση ταυτότητας με LC-MS

Η καθαρότητα HPLC δεν σου λέει ποια ουσία είναι η κύρια κορυφή ούτε πόση ουσία περιέχει το φιαλίδιο· την ταυτότητα τη δείχνει η LC-MS. Μέσω της μοριακής μάζας (663,4 Da) επιβεβαιώνει ότι πρόκειται πράγματι για NAD+ και όχι για μια φθηνότερη ουσία με λάθος ετικέτα.

4. Αποστολή από αποθήκη στην ΕΕ με ιχνηλασιμότητα

Ένας προμηθευτής με αποθήκη στην ΕΕ και πλήρη ιχνηλασιμότητα της παρτίδας είναι ένα βήμα μπροστά από τις εισαγωγές της γκρίζας αγοράς από την Ασία: συντομότερη μεταφορά και κανένας τελωνειακός κίνδυνος. Η Molequa® αποστέλλει από την ΕΕ: στην Ελλάδα η παράδοση γίνεται σε σημείο παραλαβής (Packeta: ELTA, BOX NOW) ή με κούριερ ELTA στην πόρτα σου, συνήθως σε 3–5 εργάσιμες ημέρες, χωρίς δασμούς ούτε τελωνειακές διαδικασίες.

5. Σωστή μορφή παράδοσης: ξηρή σκόνη

Ένα NAD+ ποιότητας φτάνει ως ξηρή σκόνη, όχι ως έτοιμο διάλυμα. Σε ξηρή μορφή παραμένει σταθερό πολύ περισσότερο και ανασυστήνεται με βακτηριοστατικό νερό μόνο λίγο πριν από την πειραματική χρήση.

Έλεγξε την ποιότητα σε 30 δευτερόλεπτα

• ✅ Υπάρχει CoA ειδικό για την παρτίδα, δημόσια διαθέσιμο (όχι μόνο «κατόπιν αιτήματος»);
• ✅ Η καθαρότητα αποδεικνύεται με χρωματογράφημα;
• ✅ Η ταυτότητα επιβεβαιώνεται με LC-MS (μάζα 663,4 Da);
• ✅ Υπάρχει αποθήκη στην ΕΕ και ιχνηλασιμότητα της παρτίδας;
• ✅ Παραδίδεται ως ξηρή σκόνη με σαφείς οδηγίες αποθήκευσης;

Αν πληρούνται και τα πέντε σημεία, αγοράζεις επαληθευμένο υλικό. Για το NAD+ της Molequa® το πιστοποιητικό ανάλυσης της Analyton Labs για την παρτίδα ATNAD-100-2608-01 αναφέρει καθαρότητα HPLC 99,12 % και ταυτότητα επιβεβαιωμένη με φασματομετρία μάζας· θα το βρεις στην ενότητα Αποτελέσματα δοκιμών παρακάτω.

Νομική προειδοποίηση: το NAD+ είναι ερευνητικό μόριο και δεν είναι φάρμακο. Πωλείται αποκλειστικά για ερευνητική χρήση (RUO) στο εργαστήριο και δεν προορίζεται για ανθρώπινη ούτε για κτηνιατρική χρήση.

Επιστήμη και μελέτες

4.1 Βασικές δημοσιεύσεις

Imai S., Guarente L. (2014). NAD+ and sirtuins in aging and disease. Trends Cell Biol. 24(8):464–471. Ανασκόπηση.

Mills K.F., Yoshida S., Stein L.R., et al. (2016). Long-Term Administration of Nicotinamide Mononucleotide Mitigates Age-Associated Physiological Decline in Mice. Cell Metab. 24(6):795–806. Μελέτη σε ποντίκια.

Yoshino M., Yoshino J., Kayser B.D., et al. (2021). Nicotinamide mononucleotide increases muscle insulin sensitivity in prediabetic women. Science. 372(6547):1224–1229. Τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη για το NMN.

Martens C.R., Denman B.A., Mazzo M.R., et al. (2018). Chronic nicotinamide riboside supplementation is well-tolerated and elevates NAD+ in healthy middle-aged and older adults. Nat Commun. 9(1):1286. Κλινική μελέτη του NR (ανεκτικότητα, μεταβολισμός του NAD+).

Trammell S.A., Schmidt M.S., Weidemann B.J., et al. (2016). Nicotinamide riboside is uniquely and orally bioavailable in mice and humans. Nat Commun. 7:12948. Μελέτη φαρμακοκινητικής.

Verdin E. (2015). NAD+ in aging, metabolism, and neurodegeneration. Science. 350(6265):1208–1213. Ανασκοπικό άρθρο.

4.2 Οι μελέτες αναλυτικά

▸ Μελέτη 1: Imai & Guarente 2014, ανασκόπηση

Παραπομπή: Imai S., Guarente L. NAD+ and sirtuins in aging and disease. Trends Cell Biol. 2014;24(8):464–471.

Τι έκαναν: ανασκοπικό άρθρο για το NAD+ και τις σιρτουίνες. Οι Imai και Guarente έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην ανακάλυψη της απακετυλιωτικής δραστικότητας των σιρτουινών το 2000 (Imai et al., Nature 2000). Πραγματεύονται: βιοχημεία του NAD+, βιολογία των σιρτουινών, μεταβολές που συνδέονται με την ηλικία, θεραπευτικές προοπτικές.

Τι βρήκαν (σύνοψη):

• Τα επίπεδα του NAD+ μειώνονται κατά τη γήρανση
• Τα ένζυμα NAMPT και SIRT1 ρυθμίζουν από κοινού τον μεταβολισμό και τον κιρκάδιο ρυθμό
• Η συμπλήρωση με ενδιάμεσα προϊόντα του NAD+ σε ζωικά μοντέλα μετριάζει διαταραχές που συνδέονται με την ηλικία
• Ερευνητικές προοπτικές: ενεργοποίηση των σιρτουινών και ενδιάμεσα προϊόντα του NAD+ (NMN, NR)

Γιατί έχει σημασία: για την έρευνα παρέχει το εννοιολογικό πλαίσιο μέσα στο οποίο το NAD+ τοποθετείται ως μόριο της μακροζωίας. Η υπόθεση των Imai και Guarente συνδέει τη μείωση του NAD+ με τη γήρανση και τις σιρτουίνες.

▸ Μελέτη 2: Mills 2016, μελέτη σε ζώα

Παραπομπή: Mills K.F., Yoshida S., Stein L.R., et al. Long-Term Administration of NMN Mitigates Age-Associated Physiological Decline in Mice. Cell Metab. 2016;24(6):795–806.

Τι έκαναν: μελέτη μακράς διάρκειας. Ποντίκια C57BL/6N με κανονική διατροφή έλαβαν κατά τη φυσιολογική γήρανση NMN στο πόσιμο νερό. Διάρκεια: 12 μήνες. Αξιολόγηση: σωματικό βάρος, ενεργειακός μεταβολισμός, σωματική δραστηριότητα, ευαισθησία στην ινσουλίνη, λιπιδαιμικό προφίλ, οφθαλμική λειτουργία, γονιδιακή έκφραση.

Τι βρήκαν:

• Πρόληψη των μεταβολών της γονιδιακής έκφρασης που συνδέονται με την ηλικία: τα ποντίκια που έλαβαν NMN είχαν προφίλ έκφρασης πιο κοντά σε εκείνο των νεαρών ποντικών
• Καλύτερος οξειδωτικός μεταβολισμός των μιτοχονδρίων στον σκελετικό μυ
• Βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη
• Μεγαλύτερη σωματική δραστηριότητα και περιορισμός της αύξησης του σωματικού βάρους που συνδέεται με την ηλικία
• Καλύτερη οφθαλμική λειτουργία
• Χωρίς εμφανή τοξικότητα

Γιατί έχει σημασία: είναι μακροχρόνια προκλινική μελέτη για το NMN σε ζωικό μοντέλο γήρανσης. Στα ποντίκια η μακροχρόνια χορήγηση NMN μετρίασε αρκετές μεταβολές που συνδέονται με την ηλικία· τα αποτελέσματα αφορούν το ζωικό μοντέλο.

▸ Μελέτη 3: Yoshino 2021, τυχαιοποιημένη μελέτη για το NMN στον άνθρωπο

Παραπομπή: Yoshino M., Yoshino J., Kayser B.D., et al. NMN increases muscle insulin sensitivity in prediabetic women. Science. 2021;372(6547):1224–1229.

Τι έκαναν: n = 25 γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση με προδιαβήτη και παχυσαρκία. Τυχαιοποιημένη διπλά τυφλή μελέτη ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο. NMN έναντι εικονικού φαρμάκου. Διάρκεια: 10 εβδομάδες. Πρωτεύον καταληκτικό σημείο: ευαισθησία των μυών στην ινσουλίνη, μετρημένη με υπερινσουλιναιμικό ευγλυκαιμικό clamp.

Τι βρήκαν:

• Αποτελέσματα σε ανθρώπους δεν παραθέτουμε εδώ· η μελέτη αφορά το NMN, όχι το NAD+ αυτής της σελίδας

Γιατί έχει σημασία: είναι τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή μελέτη για το NMN στον άνθρωπο, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο και δημοσιευμένη στο Science. Περιορισμοί: μικρό δείγμα, ένας μόνο τύπος συμμετεχόντων (γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση με προδιαβήτη), σύντομη διάρκεια.

▸ Μελέτη 4: Martens 2018, χρόνια συμπλήρωση με NR

Παραπομπή: Martens C.R., Denman B.A., Mazzo M.R., et al. Chronic nicotinamide riboside supplementation is well-tolerated and elevates NAD+ in healthy middle-aged and older adults. Nat Commun. 2018;9(1):1286.

Τι έκαναν: n = 30 υγιείς ενήλικες μέσης ηλικίας και ηλικιωμένοι. Τυχαιοποίηση, διπλά τυφλή: NR έναντι εικονικού φαρμάκου. Διάρκεια: 6 εβδομάδες ανά φάση, σχεδιασμός crossover. Αξιολόγηση: απόθεμα NAD+ στο πλάσμα, αρτηριακή πίεση, αρτηριακή δυσκαμψία, γλυκαιμία, λιπιδαιμικό προφίλ.

Τι βρήκαν:

• Το NR διέγειρε αποτελεσματικά τον μεταβολισμό του NAD+
• Την αρτηριακή πίεση και την αρτηριακή δυσκαμψία οι συγγραφείς προτείνουν να εξεταστούν σε επόμενες μελέτες· δεν πρόκειται για αποδεδειγμένο αποτέλεσμα
• Καλή ανοχή

Γιατί έχει σημασία: η μελέτη έδειξε ότι το NR διεγείρει τον μεταβολισμό του NAD+ σε υγιείς ενήλικες κατά τη διάρκεια της μελέτης (2 × 6 εβδομάδες). Οι συγγραφείς χαρακτήρισαν τη χορήγηση καλά ανεκτή· μακροχρόνια δεδομένα ασφάλειας δεν παρέχει.

▸ Μελέτη 5: Trammell 2016, φαρμακοκινητική

Παραπομπή: Trammell S.A., Schmidt M.S., Weidemann B.J., et al. Nicotinamide riboside is uniquely and orally bioavailable in mice and humans. Nat Commun. 2016;7:12948.

Τι έκαναν: μελέτη φαρμακοκινητικής του NR σε ποντίκια και, ως πρώτη κλινική μελέτη, σε ανθρώπους (n = 12 υγιείς εθελοντές). Παρακολούθηση του μεταβολώματος του NAD+ στο αίμα.

Τι βρήκαν:

• Το NR αύξησε το μεταβόλωμα του NAD+ στο αίμα σε ποντίκια και ανθρώπους
• Στα ποντίκια το NR αύξησε το NAD+ του ήπατος
• Δοσοεξαρτώμενη αύξηση του μεταβολώματος του NAD+ στο αίμα
• Το NAAD προτάθηκε ως ευαίσθητος βιοδείκτης του μεταβολισμού του NAD+

Γιατί έχει σημασία: η εργασία περιγράφει τη φαρμακοκινητική του NR σε ποντίκια και ανθρώπους. Δείχνει ότι το NR αυξάνει το μεταβόλωμα του NAD+ στο αίμα. Για την έρευνα παρέχει ένα ποσοτικό πλαίσιο της φαρμακοκινητικής. Περιορισμός: η άμεση μέτρηση του ενδοκυττάριου NAD+ στους διάφορους ανθρώπινους ιστούς είναι τεχνικά δύσκολη· τα περισσότερα δεδομένα προέρχονται από το πλάσμα ή από περιφερικά κύτταρα (PBMC).

▸ Μελέτη 6: Verdin 2015, ανασκόπηση στο Science

Παραπομπή: Verdin E. NAD+ in aging, metabolism, and neurodegeneration. Science. 2015;350(6265):1208–1213.

Τι έκαναν: ανασκοπικό άρθρο στο Science. Ο E. Verdin (Gladstone Institutes, UCSF) συνόψισε την κατάσταση του πεδίου NAD+: βιοχημεία, μιτοχονδριακή λειτουργία, σιρτουίνες, PARP, νευρολογική έρευνα, ερευνητικές προοπτικές.

Τι βρήκαν (σύνοψη):

• Το NAD+ είναι συνένζυμο των οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων και συν-υπόστρωμα των σιρτουινών και των PARP
• Οι συγκεντρώσεις του NAD+ μεταβάλλονται με τη γήρανση
• Σε ζωικά μοντέλα η τροποποίηση των επιπέδων NAD+ μπορεί να παρατείνει τη διάρκεια της υγιούς ζωής και τη διάρκεια ζωής
• Οι πρόδρομες ουσίες του NAD+ αποτελούν πιθανό ερευνητικό πεδίο στο πλαίσιο των νευροεκφυλιστικών νόσων

Γιατί έχει σημασία: η ανασκόπηση του Verdin συνοψίζει τον ρόλο του NAD+ στη γήρανση, στον μεταβολισμό και στον νευροεκφυλισμό.

▸ Μελέτη 7: Grant 2019, πιλοτική μελέτη έγχυσης NAD+

Παραπομπή: Grant R., Berg J., Mestayer R., et al. A Pilot Study Investigating Changes in the Human Plasma and Urine NAD+ Metabolome During a 6 Hour Intravenous Infusion of NAD+. Front Aging Neurosci. 2019;11:257.

Τι έκαναν: πιλοτική μελέτη έγχυσης NAD+ στον άνθρωπο. Συμμετείχαν 11 υγιείς άνδρες: n = 8 στην ομάδα δοκιμής έλαβαν έγχυση NAD+ διάρκειας 6 ωρών και 3 ήταν στην ομάδα ελέγχου. Αξιολόγηση: μεταβολές του μεταβολώματος του NAD+ στο πλάσμα και στα ούρα με LC-MS, κλινικά συμπτώματα, ζωτικές παράμετροι.

Τι βρήκαν:

• Τις πρώτες 2 ώρες δεν μεταβλήθηκαν ούτε το NAD+ ούτε οι μεταβολίτες του στο πλάσμα: το NAD+ απομακρυνόταν γρήγορα και πλήρως από το πλάσμα
• Στην 6η ώρα αυξήθηκε η απέκκριση μεθυλο-νικοτιναμιδίου και NAD+ στα ούρα

Γιατί έχει σημασία: η μελέτη παρέχει σπάνια κλινικά δεδομένα για την έγχυση NAD+, την πρακτική που ακολουθούν οι «κλινικές NAD+» εκτός οποιασδήποτε εγκεκριμένης ένδειξης. Δείχνει ότι κατά την έγχυση το NAD+ απομακρύνεται γρήγορα από το πλάσμα. Πρόκειται για πιλοτική μελέτη σε 8 άτομα, που δεν επικυρώνει καμία χρήση στον άνθρωπο.

Αποθήκευση

Λυοφιλοποιημένο (ξηρή σκόνη πριν από την ανασύσταση)

• 3 χρόνια στους −20 °C (καταψύκτης)
• 2 χρόνια στους 2–8 °C (ψυγείο)
• Μόνο για σύντομο χρόνο σε θερμοκρασία δωματίου
• Προστάτευσέ το από φως και υγρασία (εξαιρετικά υγροσκοπικό)

Μετά την ανασύσταση (NAD+ σε διάλυμα)

• Στους 2–8 °C, μακριά από το φως, και χρήση το συντομότερο δυνατό
• Ένα διάλυμα NAD+ είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στο φως, στη θερμότητα και στις μεταβολές του pH
• Για μακροχρόνια αποθήκευση μετά την ανασύσταση: κατάψυξη σε μερίδες στους −20 °C

Πρακτικοί κανόνες αποθήκευσης

• Άσε το φιαλίδιο να φτάσει σε θερμοκρασία δωματίου (15–20 λεπτά) πριν διατρυπήσεις το πώμα. Το NAD+ είναι υγροσκοπικό (προσελκύει την υγρασία του αέρα)· η υγρασία που συμπυκνώνεται μπορεί να αλλοιώσει γρήγορα τη σκόνη.
• Το σκοτάδι είναι σύμμαχός σου: φύλαξε το φιαλίδιο προστατευμένο από το φως.
• Φύλαξε το διάλυμα μακριά από ισχυρούς αναγωγικούς παράγοντες· η αναγωγή NAD+ → NADH αλλάζει τις ιδιότητες του υλικού.
• Ο έλεγχος του pH είναι σημαντικός: το NAD+ είναι σχετικά σταθερό σε ελαφρώς όξινο pH, ενώ σε αλκαλικό pH (> 7) υδρολύεται γρήγορα σε νικοτιναμίδιο και ADP-ριβόζη.
• Μην ανακινείς! Ακόμη κι αν το NAD+ δεν είναι πεπτίδιο, η μηχανική καταπόνηση μπορεί να συμβάλει στην αποδόμηση.
• Το διάλυμα πρέπει να παραμένει άχρωμο ή ελαφρώς κίτρινο. Ένα καστανό χρώμα υποδηλώνει αποδόμηση: μην το χρησιμοποιείς για τα πειράματα.

Συνδυασμοί και συγγενικά μόρια

Δημοσιευμένα δεδομένα για συνδυασμούς του NAD+ με τα ερευνητικά πεπτίδια του καταλόγου δεν υπάρχουν. Ακολουθεί μόνο σύγκριση με μόρια γειτονικών ερευνητικών πεδίων.

MOTS-c, η οδός της AMPK

Το MOTS-c μελετάται σε σχέση με την ενεργοποίηση της AMPK και τη μιτοχονδριακή βιογένεση. Το NAD+ είναι συνένζυμο των οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων και υπόστρωμα των σιρτουινών. Είναι διαφορετικοί μηχανισμοί.

Epithalon, τελομερή και γονιδιακή έκφραση

Το Epithalon μελετάται σε σχέση με τη γήρανση των κυττάρων μέσω των τελομερών και της γονιδιακής έκφρασης, το NAD+ σε σχέση με τον κυτταρικό μεταβολισμό. Είναι δύο διαφορετικά πεδία της βιολογίας της γήρανσης.

Ρεσβερατρόλη και πτεροστιλβένιο, μόρια που μελετώνται σε σχέση με τις σιρτουίνες

Είναι μικρά μη πεπτιδικά μόρια που μελετώνται σε σχέση με τη δραστικότητα της SIRT1. Το NAD+ είναι το υπόστρωμα των ίδιων ενζύμων, δηλαδή βρίσκεται σε άλλο σημείο της ίδιας οδού.

Βασικά επιστημονικά δεδομένα και παραπομπές

«Τα επίπεδα του NAD+ μειώνονται σταδιακά με την ηλικία, με αποτέλεσμα μεταβολές του μεταβολισμού και αυξημένη ευπάθεια σε νόσους. Η αποκατάσταση των επιπέδων του NAD+ σε ηλικιωμένα ή άρρωστα ζώα μπορεί να προάγει την υγεία και να παρατείνει τη διάρκεια ζωής.»
Rajman L., Chwalek K., Sinclair DA. (2018), Cell Metab 27(3), PubMed 29514064

Στατιστικά από τη βιβλιογραφία

• NAD+ (δινουκλεοτίδιο νικοτιναμιδίου αδενίνης), βασικός συμπαράγοντας οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων και υπόστρωμα των σιρτουινών και των PARP, μοριακή μάζα 663,43 g/mol (δεν είναι πεπτίδιο, αλλά παραδοσιακά περιλαμβάνεται στις ερευνητικές συλλογές πεπτιδίων)
• Ταυτοποιήθηκε από τον A. Harden (βραβείο Νόμπελ 1929) το 1906 ως «κοζυμάση» (cozymase)
• Στο ανθρώπινο δέρμα τα επίπεδα του NAD+ μειώνονται με την ηλικία (Massudi 2012, n = 49)
• Πρόδρομες ουσίες του NAD+: NR (νικοτιναμιδικό ριβοσίδιο) και NMN (νικοτιναμιδικό μονονουκλεοτίδιο), το NR μετατρέπεται σε NMN από τις κινάσες NRK και το NMN σε NAD+ από τα ένζυμα NMNAT

Πηγές αναφοράς (PubMed)

1. Rajman L. et al. (2018). «Therapeutic potential of NAD-boosting molecules: the in vivo evidence.» Cell Metab 27(3):529–547. PubMed 29514064
2. Massudi H. et al. (2012). «Age-associated changes in oxidative stress and NAD+ metabolism in human tissue.» PLoS One 7(7):e42357. PubMed 22848760
3. Mills KF. et al. (2016). «Long-term administration of nicotinamide mononucleotide mitigates age-associated physiological decline in mice.» Cell Metab 24(6):795–806. PubMed 28068222

Ρυθμιστική κατάσταση: το NAD+ από μόνο του δεν είναι εγκεκριμένο φάρμακο για ανθρώπινη χρήση σε καμία δικαιοδοσία (FDA, EMA ή οποιονδήποτε εθνικό οργανισμό φαρμάκων). Η πρόδρομη ουσία NR (Niagen) έχει στις ΗΠΑ καθεστώς NDI ως συμπλήρωμα διατροφής· το NMN ο FDA το απέκλεισε το 2022 από τον ορισμό του συμπληρώματος διατροφής και τον Σεπτέμβριο του 2025 αναθεώρησε αυτή τη θέση. Στην ΕΕ το NMN κατατάσσεται ως μη εγκεκριμένο Novel Food (το ρυθμιστικό πεδίο παραμένει ανοικτό). Το προϊόν πωλείται αποκλειστικά για ερευνητική χρήση (RUO) και δεν προορίζεται για ανθρώπινη χρήση.

Συχνές ερωτήσεις για το NAD+

Εδώ θα βρεις απαντήσεις στις πιο συνηθισμένες ερωτήσεις για το NAD+ σε πειραματικό πλαίσιο. Για την πλήρη τεχνική τεκμηρίωση συμβουλέψου τις προηγούμενες ενότητες.

Τι είναι το NAD+ και σε τι χρησιμεύει στην έρευνα;

Το NAD+ (δινουκλεοτίδιο νικοτιναμιδίου αδενίνης, 663 Da, CAS 53-84-9) είναι ένα ουσιώδες συνένζυμο που υπάρχει σε όλα τα ζωντανά κύτταρα. Στην έρευνα λειτουργεί ως υπόστρωμα για τις σιρτουίνες (SIRT1-7) και τα ένζυμα PARP, βασικούς ρυθμιστές της κυτταρικής γήρανσης, της επιδιόρθωσης του DNA και του μεταβολισμού. Μελετάται σε ζωικά μοντέλα γήρανσης, νευροεκφυλισμού και μεταβολικών νόσων.

Ποιες δόσεις NAD+ χρησιμοποιούν οι ερευνητές σε ζωικά μοντέλα;

Στη μελέτη του Mills (2016), για παράδειγμα, τα ποντίκια έλαβαν την πρόδρομη ουσία NMN στο πόσιμο νερό. Οι δόσεις διέφεραν μεταξύ των ζωικών μοντέλων· δόσεις για τον άνθρωπο δεν αναφέρουμε.

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο NAD+ και το 5-Amino-1MQ;

Το NAD+ είναι το ίδιο το συνένζυμο· το 5-Amino-1MQ είναι ένας αναστολέας του ενζύμου NNMT, το οποίο μεθυλιώνει το νικοτιναμίδιο σε 1-μεθυλνικοτιναμίδιο. Όταν η NNMT αναστέλλεται, το νικοτιναμίδιο παραμένει διαθέσιμο για την οδό ανάκτησης του NAD+· σε καλλιεργημένα λιποκύτταρα οι αναστολείς της NNMT αύξησαν το ενδοκυττάριο NAD+.

Είναι το NAD+ εγκεκριμένο φάρμακο ή ερευνητική ουσία;

Το NAD+ δεν είναι εγκεκριμένο φάρμακο για ανθρώπινη χρήση ούτε στην ΕΕ ούτε στις ΗΠΑ· στις ΗΠΑ οι πρόδρομες ουσίες του πωλούνται ως συμπληρώματα διατροφής (το NR έχει στις ΗΠΑ καθεστώς GRAS και NDI). Ο EMA δεν έχει εγκρίνει ως φάρμακο ούτε το NAD+ ούτε τις πρόδρομες ουσίες του. Το προϊόν πωλείται αποκλειστικά για ερευνητική χρήση (RUO) και δεν προορίζεται για ανθρώπινη χρήση.

Πώς αποθηκεύεται το NAD+;

Το NAD+ σε μορφή σκόνης πρέπει να φυλάσσεται στους −20 °C μακριά από φως και υγρασία: είναι σταθερό για 3 χρόνια· στους 2–8 °C για 2 χρόνια. Το NAD+ είναι πολύ υγροσκοπικό: προστάτευσε το φιαλίδιο από την υγρασία. Μετά την ανασύσταση φύλαξε το διάλυμα στους 2–8 °C, μακριά από το φως, και χρησιμοποίησέ το το συντομότερο δυνατό.

Ποιος είναι ο χρόνος ημιζωής του NAD+;

Στη μελέτη έγχυσης το NAD+ απομακρυνόταν γρήγορα και πλήρως από το πλάσμα (Grant 2019)· σταθερός αριθμός για τον χρόνο ημιζωής δεν αναφέρεται στις μελέτες που παρατίθενται.

Πού μπορώ να αγοράσω NAD+ στην ΕΕ για επιστημονική έρευνα;

Στην ΕΕ το NAD+ για επιστημονική έρευνα προσφέρεται από τη Molequa®. Στην Ελλάδα η παράδοση γίνεται σε σημείο παραλαβής (Packeta: ELTA, BOX NOW) ή με κούριερ ELTA στην πόρτα σου σε 3–5 εργάσιμες ημέρες, χωρίς τελωνειακούς δασμούς, επειδή τα εμπορεύματα φεύγουν από αποθήκη στην ΕΕ. Το προϊόν αποστέλλεται ως ξηρή σκόνη· το πιστοποιητικό ανάλυσης (CoA) της Analyton Labs για την παρτίδα ATNAD-100-2608-01 αναφέρει καθαρότητα HPLC 99,12 % και επιβεβαιωμένη ταυτότητα. Πωλείται αποκλειστικά για ερευνητική χρήση (RUO) και δεν προορίζεται για ανθρώπινη χρήση.